ข่าวสำคัญ

771756897 1460998542723120 8596396742308739681 n
รอบตัวเราเต็มไปด้วยคลื่น ส่วนแสงที่เรามองเห็นเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ของโลกแห่งคลื่น และเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สามารถเดินทางได้ในสุญญากาศ เช่นเดียวกับแสงซินโครตรอนที่เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่ง สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติปีนี้ขอเชิญมาร่วมเรียนรู้โลกของคลื่นใน “ซินโครตรอนแลนด์” แดนมหัศจรรย์แห่...

ข่าววิจัย

 

FB resize

 

“DLC Coating” คำตอบใหม่ของปัญหาการกัดกร่อนในท่อปิโตรเลียม
.
อุตสาหกรรมปิโตรเลียมและก๊าซธรรมชาติเป็นภาคอุตสาหกรรมที่ต้องพึ่งพาระบบท่อในการขนส่งของไหลและก๊าซภายใต้สภาวะการทำงานที่รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นความดันสูง อุณหภูมิสูง หรือสภาพแวดล้อมที่มีสารกัดกร่อน เช่...

ข่าววิทยาศาสตร์ทั่วไป

art 01

 

แสงซินโครตรอน คือคลื่นเม่เหล็กไฟฟ้าที่ถูกปลดปล่อยจากอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้า เช่น อิเล็กตรอน ขณะเคลื่อนที่ตัดผ่านสนามแม่เหล็กความเข้มสูงด้วยความเร็วเข้าใกล้ความเร็วแสง เมื่อแสงซินโครตรอนกระทบวัตถุจะเกิด...

ข่าวพัฒนา

ระบบติดตามบุคคลแบบเรียลไทม์เพื่อความปลอดภัยทางรังสี
การพัฒนาระบบระบุตำแหน่งภายในอาคารด้วยเทคโนโลยี Ultra-Wideband (UWB) เพื่อระบุตำแหน่งผู้ปฏิบัติงานภายในพื้นที่รังสีแบบเรียลไทม์ โดยเชื่อมโยงข้อมูลตำแหน่งกับระบบตรวจวัดรังสีประจำพื้นที่ ยกระดับการจัดการความปลอดภัยทางรังสีของสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนด้วยข้อมูลที่ถูกต้องและแม่นยำ

...

scatter  page2 h1

คือ เทคนิคการตรวจสอบคุณสมบัติของสาร โดยอาศัยการกระตุ้นอะตอมด้วยรังสีเอ็กซ์ที่มีความยาวคลื่นเหมาะสม เมื่ออะตอมของสารตัวอย่างถูกกระตุ้น คลื่นพลังงานของสนามแม่เหล็กไฟฟ้าจะเกิดการแกว่ง และเกิดปฏิกิริยากับสนามพันธะของอิเล็กตรอนภายในอะตอม ส่งผลให้อิเล็กตรอน เหล่านั้นได้รับพลังงานกระตุ้น และเคลื่อนย้ายตำแหน่ง โดยย้ายระดับพลังงานพร้อมๆกับการปลดปล่อยพลังงานในรูปของแสง 

(a) กลไกการดูดกลืนรังสีเอกซ์ ทำให้อะตอมอยู่ในสถานะกระตุ้น

XRF Auger

(b) กลไกการเกิดการเรืองแสงในย่านรังสีเอกซ์   (c) กระบวนการเกิดการแผ่รังสีออเจอร์

Photoelectric Effect: An x-ray is absorbed by an atom when the energy of the x-ray is transferred to a core-level electron (K,L or M shell) which is ejected from the atom. The atom is left in an excited state with an  empty electronic level (a core hole). Any excess energy from the x-ray is given to the ejected photoelectron.

X-ray Fluorescence: An x-ray with energy = the difference of the core-levels is emitted.                          

Auger Effect: An electron is promoted to the continuum from another core-level. 

        page2 h2

          หลักการของเทคนิค XAS คือ การฉายรังสีเอกซ์บนสารที่ต้องการศึกษาและวัดอัตราส่วนการดูดกลืนรังสีเอกซ์ที่พลังงานต่างๆ ซึ่งข้อมูลดังกล่าวสามารถใช้บ่งบอกถึงโครงสร้างของสารตัวอย่างในระดับอะตอมได้ ระบบลำเลียงแสงและสถานีทดลองนี้สามารถทำงานได้ในช่วงพลังงานแสงซินโครตรอนย่านรังสีเอกซ์ตั้งแต่ 1,240 – 12,100 อิเล็กตรอนโวลต์ (eV) โดยใช้เครื่องคัดเลือกพลังงานแสงแบบผลึกคู่ (Double Crystal Monochromator หรือ DCM) ระบบลำเลียงแสงที่ 5.2 ถูกออกแบบโดยทีมนักวิจัยและวิศวกรของสถาบันฯโดยอุปกรณ์ส่วนใหญ่จัดสร้างขึ้นเองภายในสถาบันฯซึ่งได้ทำการติดตั้งและทดสอบแล้วเสร็จและได้เริ่มเปิดให้บริการแสงแก่โครงการที่ได้รับการจัดสรรจากหน่วยงานทั้งสามองค์กร (มทส. นาโนเทค สซ) ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2556 โดยโควตาที่เป็นส่วนของสถาบันฯได้จัดสรรให้แก่ผู้ใช้ภายนอกซึ่งสามารถสมัครเข้ามาใช้ได้โดยทั่วไป

BL5 TM mode

รูปที่ 2 แสดงกระบวนการเกิดการดูดกลืนรังสีเอกซ์ เมื่อผ่านการคัดเลือกพลังงาน

      ในการวัดแบบทะลุผ่าน  (รูปที่ 2) เราจะวัดการดูดกลืนรังสีเอกซ์จากความเข้มของรังสีเอกซ์ที่ลดลงหลังจากที่เดินทางผ่านตัวอย่าง ความเข้มของรังสีก่อน (I0) และหลังตัวอย่าง (I) มีความสัมพันธ์ตามสมการ

equation

        โดยที่ตัวแปร µ และ x คือ สัมประสิทธิ์ของการดูดกลืนรังสีเอกซ์และความหนาของตัวอย่าง ตามลำดับ เราใช้สมการนี้ เพื่อหาค่าสัมประสิทธิ์การดูดกลืนรังสีที่แต่ละพลังงานโฟตอน โดยในการทดลองเราจะปรับค่าพลังงานโฟตอนของรังสีเอกซ์ด้วยเครื่องคัดเลือกพลังงานแสง (x-ray monochromator) เมื่อนำค่า µ(E) มาแสดงเป็นกราฟกับค่าพลังงานโฟตอน E เราจะได้สเปกตรัม XAS ของตัวอย่าง (รูปที่ 3)EXAFS

 รูปที่ 3 สเปกตรัมการดูดกลืนรังสีเอกซ์ในชั้น K (K-edge absroption) ของอะตอมคอปเปอร์ (Cu metal)

ข่าวเยี่ยมชม/ข่าวกิจกรรม

 SAXSWAXS Banner

อบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง Nanostructure Analysis Using Synchrotron SAXS/WAXS
ในวันที่ 9-10 กันยายน 2569
ณ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) จังหวัดนครราชสีมา

BN XTM workshop 2026 2 4 page 0001

โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเทคนิคการเตรียมตัวอย่างเนื้อเยื่อและการถ่ายภาพเอกซเรย์โทโมกราฟีด้วยแสงซินโครตรอน
(XTM Workshop 2026)

วันที่ 10-12 กันยายน พ.ศ. 2569
ณ ศูนย์ปฏิบัติการภาพถ่ายเอกซเรย์สามมิติความละเอียดสูงด้วยแสงซินโครตรอน
เพื่อการวิจัยขั้นแนวหน้าด้านสมองและระบบประสาทแห่งประเทศไทย
สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) จังหวัดนครราชสีมา

...