ชื่อ – สกุล : ศาสตราจารย์ นาวาอากาศโท ดร.สราวุฒิ สุจิตจร

ตำแหน่งปัจจุบัน และหน่วยงาน : ผู้อำนวยการ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ประวัติการศึกษา สรุปประวัติการทำงาน : ศาสตราจารย์ นาวาอากาศโท ดร.สราวุฒิ สุจิตจร จบการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 20 และโรงเรียนนายเรืออากาศ รุ่นที่ 27 สำเร็จการศึกษา วท.บ. (ท.อ.) สาขาวิศวกรรมไฟฟ้า (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก ด้านวิศวกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ (Ph.D. (E.E.E.)) ที่ University of Birmingham สหราชอาณาจักร ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์กรมหาชน) ในปี 2555 จนถึงปัจจุบัน

 

---

Q1 : หลักสูตร PMP มีประโยชน์อย่างไรกับภารกิจที่ท่านดำเนินการอยู่
         เนื่องจากผมนับได้ว่า เป็นบุคลากรใหม่ในสังกัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เมื่อปี 2556 การเข้าเรียนหลักสูตร PMP ให้ประโยชน์มากต่อความเข้าใจในความเชื่อมโยงของนโยบายและยุทธศาสตร์ วทน. กับองคาพยพของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ตลอดจนหน่วยงานอื่นของภาครัฐและเอกชน ทำให้ได้ภาพที่ชัดเจนของการนำ วทน. ไปตอบโจทย์เศรษฐกิจ พัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน ตลอดจนตอบโจทย์ในมิติต่างๆ ของสังคมและทำให้ได้รู้จักทีมงานที่เข้มแข็งของ สวทน. ผู้บริหารหน่วยงานในกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ และหน่วยงานอื่น เกิดประโยชน์ในการทำงานร่วมมือกัน

Q2 : ช่วยอธิบายให้บุคคลทั่วไปเข้าใจถึงความสำคัญของ วทน.
         มุมมองที่ 1 นะครับ เราจะต้องพัฒนาประเทศและแก้ไขปัญหาของประเทศในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจและสังคม เราสามารถใช้ความรู้วิทยาศาสตร์พัฒนาขึ้นเป็นเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อใช้งานจริงเป็นสินค้าและผลิตภัณฑ์ออกจำหน่าย สร้างงาน สร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนได้
         มุมมองที่ 2 การยอมรับกันในสากลว่า ประเทศใดเป็นแหล่งรวมนักปราชญ์ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนั้น เราดูกันที่ผลงานวิจัยทางวิชาการของประเทศนั้นๆ ที่ตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ คนไทยเรามักเรียกกันติดปากว่า วิจัยตีพิมพ์หรือวิจัยขึ้นหิ้ง แต่การจะทำอย่างนั้นได้ ประเทศนั้นจะต้องอุดมด้วยคนในระดับมันสมอง ระดมสร้างสรรค์ความรู้ใหม่ๆ ผลที่เกิดขึ้นประการหนึ่งเป็นการยอมรับความเก่งกาจในระดับสากล ก่อให้เกิดความเชื่อถือในผลิตภัณฑ์ที่เป็นสินค้าส่งออกของประเทศนั้นๆ ว่ามีคุณภาพมาตรฐานสูง ก็เพราะความรู้ในบทความตีพิมพ์ได้รับการปรับแปลงไปเป็นเทคโนโลยี และนวัตกรรมนั่นเอง
         มุมมองที่ 3 วิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมือทางการทูตครับ การที่ประเทศหนึ่งมีโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ดีกว่าประเทศเพื่อนบ้าน ก็สามารถเปิดโอกาศให้ประเทศเพื่อนบ้านได้ใช้ประโยชน์เกื้อหนุนซึ่งกันและกัน ทำให้ก่อเกิดมิตรภาพอันแน่นแฟ้นระหว่างกัน เป็นส่วนช่วยให้การเมืองในระดับภูมิภาคมีความมั่นคง เช่น ในยุโรปมี CERN มี European Synchrotron ที่เรียกว่า ESRF อยู่ที่เมือง Grenoble ประเทศฝรั่งเศส และไทยก็มีสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์กรมหาชน) ที่เปิดรับการร่วมวิจัยและพัฒนาคนให้กับกลุ่มประเทศอาเซียน
         มุมมองสุดท้าย วิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมือพัฒนาศักยภาพชั้นเลิศ ช่วยให้คนคิดอย่างมีเหตุผล ไม่เชื่ออะไรง่ายๆ โดยไร้เหตุผล ดังนั้นการจะพัฒนาสังคมของเรา ส่วนหนึ่งมีวิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมือครับ ส่วนเทคโนโลยีและนวัตกรรมนั้น เป็นผลจากการปรับแปลงความรู้ ด้วยทักษะและความคิดสร้างสรรค์ จนทำให้คนในสังคมมีคุณภาพชีวิตที่ดี

---

ผลงานด้าน วทน. ของท่าน หรือหน่วยงานของท่าน

แสงซินโครตรอนกับการตอบโจทย์ด้านอุตสาหกรรม
         เมื่อพูดถึง “แสงซินโครตรอน” หลายๆ ท่านอาจเกิดความสงสัยว่าเจ้าแสงที่ว่านี้มีประโยชน์อย่างไร สามารถนำไปใช้งานอะไรได้บ้าง ซึ่งในวันนี้ผมจะพาท่านไปรู้จักกับการประยุคต์ใช้ประโยชน์จากแสงซินโครตรอนในด้านอุตสาหกรรมของประเทศไทย

1. แก้จุดขาวบนเปลือกกุ้งแช่แข็ง: เทคนิคจุลทรรศน์อินฟราเรด (Infrared Microscopy) ณ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ช่วยหาสาเหตุของการเกิดจุดสีขาวบนเปลือกกุ้งของบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) พบว่า จุดขาวนั้นคือ ผลึกของธาตุแคลเซียมที่แยกตัวออกมาจากโครงสร้างไคตินของเปลือกกุ้ง ซึ่งก่อตัวขึ้นมาจากการสูญเสียน้ำจากเปลือกกุ้ง และจะถูกเร่งให้สูญเสียน้ำมากขึ้น ตามระยะเวลาการเก็บภายใต้สภาวะแช่แข็งเป็นเวลานาน ข้อมูลที่ได้มีส่วนช่วยในการบริหารจัดการ การเก็บรักษาและการจำหน่ายกุ้งแช่แข็งช่วยเพิ่มมูลค่าการส่งออกกว่า 1,350 ล้านบาท/ปี	2. การพัฒนาเนื้อสุกรคุณภาพดี: บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัท ที่มุ่งเน้นการดำเนินธุรกิจอาหารเพื่อจำหน่าย ภายในประเทศและส่งออก โดยมีฐานการผลิตด้านอุตสาหกรรมการเกษตรครบวงจร รวมถึงการผลิตเนื้อสุกร ภายใต้เครื่องหมายการค้า S-Pure ได้ร่วมกับสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ในการศึกษาคุณภาพเนื้อสุกรจากสายพันธุ์ที่แตกต่างกัน ในเชิงคุณสมบัติทางกายภาพและคุณค่าทางโภชนะ เพื่อให้ประชาชนได้รับและบริโภคเนื้อสุกรที่มีรสชาติและคุณภาพสูง
3. การพัฒนาเมล็ดพลาสติก: บริษัท ไทยโพลิเอททีลีน จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทในเครือบริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด ได้พัฒนาสูตรการผลิตผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกชนิดใหม่ และใช้เทคนิค Small Angle X-ray Scattering (SAXS) และ Wide Angle X-ray Diffraction (WAXD) จากแสง   ซินโครตรอน เพื่อศึกษากลไกการจัดเรียงตัวในโครงสร้างผลึกและการแยกเฟสของโพลิโพรพิลีน (Polypropylene) ภายใต้สภาวะการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เช่น การดึงยืดและการให้ความร้อน รวมไปถึงผลที่เกิดจากสารเติมแต่งต่างๆ เพื่อพัฒนาปรับปรุงผลิตภัณฑ์เม็ดพลาสติกที่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้า ซึ่งสามารถเพิ่มยอดขายได้ ประมาณ 60 ล้านบาท/ปี	4. การพัฒนาการผลิตอุปกรณ์ด้ามจับไม้กอล์ฟ: สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) และ บริษัท อีตัน อินดัสทรีส์ (ประเทศไทย) จำกัด ร่วมกันวิจัยและพัฒนาการผลิตอุปกรณ์ด้ามจับไม้กอล์ฟรุ่นใหม่ๆ เพื่อส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูงออกสู่ตลาดและช่วยเพิ่มมูลค่าการขายให้แก่บริษัทกว่า 2.4 ล้านบาทต่อปี
5.การแก้ปัญหาลายไม้บนผิวเหล็กรีดร้อน: เทคนิคทางแสงซินโครตรอน ได้แก่ PEEM, PES ช่วยแก้ปัญหาการเกิดลายไม้ในผลิตภัณฑ์เหล็กรีดร้อนและเทคนิค XAS ช่วยแก้ปัญหาการเกิดผิวหน้าเหล็กดำ (Dark surface) ในผลิตภัณฑ์เหล็กแผ่นรีดร้อนชนิดม้วน และเหล็กแผ่นรีดร้อนชนิดม้วนประเภทล้างผิวและเคลือบน้ำมัน ของบริษัท สหวิริยาสตีล อินดัสตรี จำกัด (มหาชน) ลดของเสียจากการผลิตลงได้กว่า 40 ล้านบาทต่อปี	6.ไข่มุกสีทองด้วยแสงซินโครตรอน: นักวิจัย ได้ใช้เทคนิคการดูดกลืนรังสีเอกซ์ ณ ระบบลำเลียงแสงที่ 8 ศึกษาการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบในกลไกลการเปลี่ยนสีของไข่มุก นำไปสู่การสร้างนวัตกรรมไข่มุกสีทอง นอกจากนี้ ด้วยเทคนิคโฟโตลิโธกราฟี สามารถสร้างลวดลายสีทองที่มีความคมชัดและความละเอียดระดับไมโครเมตรลงบนผิวไข่มุกได้อย่างสวยงาม
7. การพัฒนาอุปกรณ์ประมวลค่าความชื้นและอุณหภูมิ: สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ร่วมกับ บริษัท ซีพีเอฟ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) พัฒนาอุปกรณ์ประมวลผลค่าความชื้นและอุณหภูมิ ให้สามารถเชื่อมต่อเซ็นเซอร์ที่ตรวจวัดภายในโรงเรือนเลี้ยงเป็ด-ไก่ ได้กับทุกยี่ห้อ และสามารถเชื่อมต่อกับระบบควบคุมการเลี้ยงของโรงเรือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อการลดปัญหาและข้อจำกัดในการใช้ชุดควบคุมหลายประเภท สามารถลดต้นทุนได้ทั้งหมด 14.82 ล้านบาท