สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดการอบรม “เทคนิคการวัดวิเคราะห์ตัวอย่างทางโบราณคดีด้วยเทคนิคซินโครตรอน (XRF, XRD, XAS, XTM, FTIR) และเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูง (LA-ICP-MS)” ภายใต้โครงการวิจัย “โครงการวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดีด้วยเทคนิคซินโครตรอนเพื่อศึกษาเครือข่ายวัฒนธรรมและการค้าในแต่ละภูมิภาคของประเทศไทย ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์สมัยเหล็กจนถึงยุคประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์” ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม (บพค.) ระหว่างวันที่ 27–29 พฤษภาคม 2569 ณ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน

ผศ.ดร.ศุภกร รักใหม่ รองผู้อำนวยการปฏิบัติการและใช้ประโยชน์ระบบลำเลียงแสง และหัวหน้าโครงการวิจัยฯ นำเสนอภาพรวมของโครงการวิจัยและบทบาทของเทคโนโลยีแสงซินโครตรอนในการศึกษาหลักฐานทางโบราณคดี เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับเครือข่ายวัฒนธรรม การแลกเปลี่ยนทางการค้า และเทคโนโลยีการผลิตในอดีตของผู้คนในดินแดนประเทศไทย โดยโครงการวิจัยมีเป้าหมายในการสร้างฐานข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ด้านโบราณคดีของประเทศไทย พร้อมพัฒนาระบบสืบค้นข้อมูลและระบบแสดงผลข้อมูลเชิงภาพ (Visualization) เพื่อสนับสนุนการศึกษาวิจัย การอนุรักษ์ และการบริหารจัดการมรดกวัฒนธรรมของประเทศในระยะยาว

 

พร้อมกันนี้มีการนำเสนอประเด็น “การเชื่อมโยงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์และข้อมูลทางโบราณคดี” โดย ผศ.ชวลิต ขาวเขียว อาจารย์สาขาวิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญในการศึกษาทางโบราณคดีสมัยใหม่ ที่่อาศัยการบูรณาการข้อมูลจากการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ร่วมกับบริบททางโบราณคดี เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการตีความหลักฐานและสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับอดีตของสังคมมนุษย์

 

ผู้เข้ารับอบรมยังได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้เทคนิคซินโครตรอนและเครื่องมือวิเคราะห์ขั้นสูงในการศึกษาวัสดุทางโบราณคดีโดยผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีและวิทยาศาสตร์จากหลายสถาบันฯ อาทิ การวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุด้วยเทคนิค X-ray Fluorescence (XRF) การศึกษาโครงสร้างผลึกด้วยเทคนิค X-ray Diffraction (XRD) การวิเคราะห์สถานะทางเคมีของธาตุด้วยเทคนิค X-ray Absorption Spectroscopy (XAS) การศึกษาภาพโครงสร้างภายในแบบสามมิติด้วยเทคนิค X-ray Tomography Microscopy (XTM) การวิเคราะห์สารประกอบด้วยเทคนิค Infrared Microspectroscopy (microIR) รวมถึงการวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุในระดับจุลภาคด้วยเทคนิค Laser Ablation Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (LA-ICP-MS) พร้อมทั้งลงมือปฏิบัติจริงตั้งแต่การเตรียมตัวอย่าง การประมวลผลข้อมูล การแปลผลเชิงโบราณคดี และการบูรณาการข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ร่วมกับหลักฐานทางโบราณคดี เพื่อศึกษาที่มาของวัตถุดิบ เทคโนโลยีการผลิต ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม ตลอดจนเส้นทางการแลกเปลี่ยนและการค้าของชุมชนในอดีต ผ่านการวิเคราะห์ตัวอย่างหลากหลายประเภท เช่น โครงกระดูกมนุษย์และสัตว์ เครื่องมือ เครื่องประดับ ลูกปัด แก้ว และตัวอย่างทางโบราณคดีอื่น ๆ

 

การอบรมครั้งนี้ยังมีผู้เชี่ยวชาญจากสำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา โดยมี คุณวรรณพงษ์ ปาละกะวงษ์ ณ อยุธยา คุณนภัสสร แย้มคงเมือง รวมถึงผู้เชี่ยวชาญจากคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร โดยมี ผศ.ดร.ผุสดี รอดเจริญ อ.ดร.ภีร์ เวณุนันทน์ และ คุณบริสุทธิ์ บริพนธ์ และคณาจารย์จากมหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา รวมถึงนักวิจัยและนักศึกษาเข้าร่วมกิจกรรมกว่า 50 คน ซึ่งนับเป็นการสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อยกระดับงานโบราณคดีเชิงวิทยาศาสตร์ของประเทศไทย และนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทยในอนาคต

 

#สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน #ซินโครตรอน #SLRI #วิทยาศาสตร์โบราณคดี #Archaeometry #สำนักศิลปากรที่10 #คณะโบราณคดี #มหาวิทยาลัยศิลปากร #mahidol #heritagescience #heritage #cultureheritage #synchrotron #SUT, #NRRU #PMUB #บพค #รวพ

 

 

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•