Backgrounds
เรื่องราวการก่อตั้งและพัฒนาสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนของประเทศไทย
The Siam Photon Project was approved by the government of Thailand in 1996 to develop the Siam Photon Source (SPS), the first synchrotron light source in Thailand. Major parts of the light source were transferred from the shut down SORTEC laboratory, Japan. The storage ring was redesigned for 1.2 GeV operation. The Siam Photon Project was managed by then the National Synchrotron Research Center (NSRC) which was established under the resolution of the Cabinet of the Thai Government on 5th March 1996. At that time, the Cabinet agreed on the establishment of the NSRC Project under the supervision of the Ministry of Science, Technology and Environment. Later, the Synchrotron Light Research Institute (SLRI) was established as a Public Organization under the supervision of the Ministry of Science and Technology to operate and develop the Siam Photon Source and the Siam Photon Laboratory. SLRI is located in the Technopolis of Suranaree University of Technology, Nakhon Ratchasima.
History
พ.ศ. 2539
ครม. อนุมัติจัดตั้งศูนย์วิจัยฯ
รับบริจาคเครื่องกำเนิดแสงจากญี่ปุ่น
คณะรัฐมนตรี มีมติอนุมัติการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการวิจัยเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนแห่งชาติ และกลุ่มบริษัท SORTEC Corporation ประเทศญี่ปุ่น บริจาคเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอน มูลค่า 8,000 ล้านบาท
พ.ศ. 2541
ประกอบและติดตั้ง
เครื่องกำเนิดแสงสยาม
ดำเนินการประกอบ และติดตั้งเครื่องกำเนิดแสงสยาม
พ.ศ. 2542
เก็บกักอิเล็กตรอนใน Storage Ring
ได้สำเร็จเป็นครั้งแรก
ประสบความสำเร็จในการเก็บกักอิเล็กตรอนใน Storage Ring ได้เป็นครั้งแรก
พ.ศ. 2544
เห็นแสงซินโครตรอน
เป็นครั้งแรก
สามารถทำการกักเก็บอิเล็กตรอนใน Storage Ring ได้ และสามารถเห็นแสงซินโครตรอนได้เป็นครั้งแรก
พ.ศ. 2545
ติดตั้งระบบลำเลียงแสง
และสถานีทดลองแรกแล้วเสร็จ
ติดตั้งระบบลำเลียงแสง พร้อมสถานีทดลองแรก สำหรับเทคนิคโฟโตอิมิชชัน แล้วเสร็จ
พ.ศ. 2546
เริ่มเปิดให้บริการ
แสงซินโครตรอน
เริ่มเปิดให้บริการแสงซินโครตรอน
พ.ศ. 2548
เพิ่มพลังงานวงกักเก็บ
และเปิดระบบลำเลียงแสง XAS
พัฒนาศักยภาพวงกักเก็บให้กักเก็บอิเล็กตรอนที่มีพลังงานสูงขึ้น จาก 1,000 ล้านอิเล็กตรอนโวลท์ เป็น 1,200 ล้านอิเล็กตรอนโวลท์ และติดตั้งระบบลำเลียงแสง พร้อมสถานีทดลองสำหรับเทคนิคการดูดกลืนรังสีเอกซ์
พ.ศ. 2549
ติดตั้งระบบลำเลียงแสงผลิตชิ้นส่วนขนาดจิ๋ว
ก่อสร้างอาคารปฏิบัติการรวม
ติดตั้งระบบลำเลียงแสง พร้อมสถานีทดลองสำหรับการผลิตชิ้นส่วนขนาดจิ๋ว และก่อสร้างอาคารปฏิบัติการรวมและระบบสาธารณูปโภค
พ.ศ. 2550
ทดสอบ Wavelength Shifter
จัดสร้างระบบลำเลียงแสง PX และ PEEM
ทดสอบ Wavelength Shifter (WLS) และระบบหล่อเย็นด้วยฮีเลียมเหลว และจัดสร้างระบบลำเลียงแสง พร้อมสถานีทดลองสำหรับเทคนิค PX และ PEEM
พ.ศ. 2551
จัดตั้งสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน
(องค์การมหาชน)
ประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2551
พ.ศ. 2552
เปิดให้บริการแสงซินโครตรอน
ย่านอัลตราไวโอเลตถึงรังสีเอกซ์พลังงานต่ำ
เปิดให้บริการแสงซินโครตรอนในย่านรังสีอัลตราไวโอเลตถึงย่านรังสีเอกซ์พลังงานต่ำ (Soft X-rays) สำหรับห้องปฏิบัติการแสงสยาม โดยมีระบบลำเลียงแสงซินโครตรอนพร้อมอุปกรณ์การวิเคราะห์ที่ให้บริการทั้งสิ้นจำนวน 4 เทคนิค ได้แก่
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการดูดกลืนรังสีเอกซ์ (X-ray Absorption Spectroscopy)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการสร้างโครงสร้างจุลภาคสัดส่วนสูงด้วยรังสีเอกซ์ (Deep X-ray Lithography)
- อุปกรณ์การวัดและวิเคราะห์โครงสร้างผลึกของโมเลกุลขนาดใหญ่ (Macromolecular Crystallography)
- อุปกรณ์การวัดและวิเคราะห์ด้วยรังสีอินฟราเรด (Infrared Microspectroscopy)
พ.ศ. 2553
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสง
และสถานีทดลองเพิ่มอีก 2 ระบบ
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสงซินโครตรอนพร้อมสถานีทดลองจำนวน 2 ระบบ ได้แก่
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการสร้างโครงสร้างจุลภาคสัดส่วนสูงด้วยรังสีเอกซ์ (Deep X-ray Lithography, DXL)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการดูดกลืนรังสีเอกซ์ (X-ray Absorption Spectroscopy, XAS)
สถานีทดลองจำนวน 2 สถานีทดลอง ได้แก่
- สถานีทดลองสำหรับการศึกษาโครงสร้างผลึกของโมเลกุลขนาดใหญ่ (Macromolecular Crystallography, MX)
- สถานีทดลองสำหรับเทคนิคอินฟราเรดไมโครสเปกโตรสโกปี (Infrared Microspectroscopy, IR)
พ.ศ. 2554
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสง
พร้อมสถานีทดลอง 5 ระบบ
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสงพร้อมสถานีทดลอง จำนวน 5 ระบบ ได้แก่
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการดูดกลืนรังสีเอกซ์แบบแยกแยะเวลา (Time-Resolved X-ray Absorption Spectroscopy, TRXAS)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับเทคนิคการกระเจิงรังสีเอกซ์มุมเล็ก (Small Angle X-ray Scattering, SAXS)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับการถ่ายภาพจากการปลดปล่อยอิเล็กตรอน (Photoemission Electron Microscopy, PEEM)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับการศึกษาโครงสร้างอิเล็กทรอนิกส์บริเวณพื้นผิว (Photoemission Electron Spectroscopy, PES)
- ระบบลำเลียงแสงสำหรับการถ่ายภาพแบบเรืองรังสีเอกซ์ (Micro-beam X-ray Fluorescence Imaging, XFRI)
พ.ศ. 2555
รักษาเสถียรภาพลำอิเล็กตรอน
ด้วยวิธี Fault Tolerant Control
ประสบความสำเร็จในการรักษาเสถียรภาพพลวัตของลำอิเล็กตรอนด้วยวิธี Fault Tolerant Control สามารถบังคับการเลื่อนของลำอิเล็กตรอนให้จำกัดไม่เกิน 4 ไมครอน และสามารถกำจัดปัญหาผลกระทบจากอุณหภูมิที่มีต่อลำอิเล็กตรอนได้
พ.ศ. 2556
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสง 8 ระบบ
ติดตั้งชุดแม่เหล็กความเข้มสูง
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสงพร้อมสถานีทดลอง จำนวน 8 ระบบ และดำเนินการติดตั้งชุดแม่เหล็ก Multipole wiggler ที่สถาบันฯ จะได้รับจากสถาบัน ASTeC สหราชอาณาจักร และดำเนินการซ่อมแซมพร้อมติดตั้งชุดแม่เหล็ก Superconducting wavelength shifter ที่สถาบันฯ ได้รับจากสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) เพื่อผลิตแสงซินโครตรอนในย่านรังสีเอกซ์พลังงานสูง ซึ่งคาดว่าจะสามารถเปิดให้บริการได้ต้นปีงบประมาณ 2557
พ.ศ. 2557
ติดตั้งชุดแม่เหล็กความเข้มสูงสำเร็จ
เตรียมเปิดสถานีทดลอง BL7.2W: MX
ประสบความสำเร็จในการติดตั้งชุดแม่เหล็กความเข้มสูง จำนวน 2 ชุด เข้าไปในวงกักเก็บอิเล็กตรอน ซึ่งหลังจากได้ดำเนินการติดตั้งแม่เหล็กทั้งสองชุดแล้ว ได้ทำการแก้ไขทัศนศาสตร์ของวงกักเก็บฯ (Storage ring optics) เพื่อชดเชยการรบกวน (Perturbation) ที่เกิดขึ้น จนสามารถเดินเครื่องและผลิตแสงซินโครตรอนในย่านรังสีเอกซ์พลังงานสูงได้ตามเป้าหมาย
ส่งผลให้สถาบันฯ สามารถดำเนินการติดตั้งระบบลำเลียงแสง BL7.2W: MX แล้วเสร็จ และอยู่ในช่วงการทดสอบการใช้งานจริงที่ปลายสถานีทดลอง (commissioning) คาดว่าจะสามารถเปิดให้บริการได้ปลายปี พ.ศ. 2557 เพื่อร่วมเฉลิมฉลองปีสากลแห่งผลึกศาสตร์ (International Year of Crystallography, IYCr 2014) ซึ่งถือได้ว่า BL7.2W: MX จะเป็นเครื่องมือสำคัญและมีบทบาทในการเพิ่มศักยภาพของการศึกษาวิจัยทางด้านผลึกศาสตร์ และรองรับงานวิจัยทางด้านชีววิทยาโครงสร้าง (Structural Biology) ในประเทศไทยและประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต่อไป
พ.ศ. 2558
เปิดสถานีทดลองรังสีเอกซ์พลังงานสูง
แห่งเดียวในไทย และพัฒนาเครื่องเร่งอนุภาค
เปิดให้บริการระบบลำเลียงแสงพร้อมสถานีทดลองเทคนิครังสีเอกซ์พลังงานสูงแห่งเดียวในประเทศไทย เพื่อใช้ศึกษาโครงสร้างสามมิติของสารชีวโมเลกุลขนาดใหญ่ (BL7.2W: MX) การพัฒนาระบบลำเลียงแสงอินฟาเรด (BL 4.1: IR) ดำเนินการได้ผลสำเร็จถึงขั้นที่สามารถใช้งานได้ดีใน Transmission work ทำการทดลองได้ผลดีถึงระดับความละเอียด 10 micron x 10 micron และสถาบันฯ ประสบความสำเร็จในการติดตั้งระบบลำเลียงแสง X-ray imaging and micro-tomography และระบบลำเลียงแสง Multiple X-ray techniques
นอกจากนี้ ฝ่ายเทคโนโลยีเครื่องเร่งอนุภาคประสบความสำเร็จในการเพิ่มประสิทธิภาพการยิงอิเล็กตรอนเข้าเครื่องกำเนิดแสง ให้ใช้เวลาสั้นกว่าเดิม 5 เท่า และประสบความสำเร็จในการปรับปรุงเครื่องเร่งอนุภาคแนวตรง (Linac) เพื่อใช้งานทดสอบ detector ในโครงการความร่วมมือกับ ALICE-CERN ตลอดจนสามารถเพิ่มพลังงานของบูสเตอร์ซินโครตรอนขึ้นเป็น 1.2 GeV
