The history of the synchrotron tron in Thailand and project 3 GeV
30 ปี แสงซินโครตรอนไทย จากเครื่องกำเนิดแสงสยาม 1 (รุ่นที่ 2) สู่เครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนระดับพลังงาน 3 GeV (รุ่นที่ 4) — เส้นทางกว่า 3 ทศวรรษของวงการซินโครตรอนไทย
ประเทศไทยเริ่มต้นเส้นทางสู่เทคโนโลยีแสงซินโครตรอนในปี พ.ศ. 2539 เมื่อคณะรัฐมนตรีมีมติจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการวิจัยเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนแห่งชาติ ภายใต้โครงการแสงสยาม โดยได้รับบริจาคเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนจากบริษัท SORTEC Corporation ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเดิมออกแบบมาเพื่องาน X-ray Lithography โดยเฉพาะ
ทีมนักวิทยาศาสตร์ไทยใช้เวลากว่า 7 ปีในการดัดแปลงและพัฒนาระบบใหม่ทั้งหมด จนสามารถกักเก็บอิเล็กตรอนและผลิตแสงซินโครตรอนได้เองเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2544 และเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี พ.ศ. 2548 ในชื่อ เครื่องกำเนิดแสงสยาม 1 (Siam Photon Source I: SPS-I) ณ จังหวัดนครราชสีมา ก่อนที่ศูนย์วิจัยฯ จะยกสถานะเป็นสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) ในปี พ.ศ. 2551
History
คณะรัฐมนตรีอนุมัติจัดตั้ง “ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนแห่งชาติ” และย้ายเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนจากประเทศญี่ปุ่นมาไทย
ประสบความสำเร็จในการกักเก็บอิเล็กตรอนและกำเนิดแสงซินโครตรอนครั้งแรกในประเทศไทย
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้าฯ เสด็จพระราชดำเนินเปิด “ห้องปฏิบัติการแสงสยาม” และเริ่มเปิดให้บริการรังสีเอกซ์พลังงานต่ำ (Soft x-ray) เป็นครั้งแรก
ขยายขีดความสามารถสู่การให้บริการรังสีเอกซ์พลังงานสูง และเพิ่มพลังงานวงกักเก็บเป็น 1.2 GeV
ปรับโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่ จัดตั้งขึ้นเป็น “สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)” อย่างเป็นทางการ
ติดตั้งระบบผลิตฮีเลียมเหลวสำเร็จเพื่อใช้กับแม่เหล็กตัวนำยิ่งยวด (Superconducting magnet)
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้าฯ เสด็จพระราชดำเนิน ทรงเปิด “อาคารสิรินธรวิชโชทัย” และและทรงเปิด “ระบบลำเลียงแสงที่ใช้เทคนิค Time-resolved XAS” รวมถึงเริ่มเปิดให้บริการแก่ภาคเอกชน
ร่วมมือระดับโลกโดยลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับ CERN (เซิร์น)
เริ่มมีการร่วมลงทุนระบบลำเลียงแสงจากภาคเอกชนรายใหญ่ (SCG Chemicals)
ครบรอบ 10 ปีการสถาปนาสถาบันฯ
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้าฯ เสด็จพระราชดำเนิน ทรงเปิดระบบลำเลียงแสงที่ 1
ลงนามร่วมมือกับ ปตท. และ VISTEC เพื่อใช้พื้นที่ในการสร้างเครื่องกำเนิดแสงเครื่องใหม่ 3 GeV
